Ba chiến lược cho doanh nghiệp Việt trước thềm AEC 2016

(NTD) - Theo báo cáo của Bostor Consufting Group (BCG) vào năm 2014, có đến 78% các doanh nghiệp được khảo sát trong toàn ASEAN cho rằng việc hội nhập sẽ đem lại nhiều cơ hội hơn là thách thức.

Sau hơn một thập kỷ đưa ra ý tưởng về Cộng đồng ASEAN, lãnh đạo các quốc gia Đông Nam Á đã chính thức thống nhất việc khai sinh Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) ngày 22/11 vừa qua, chính thức có hiệu lực từ ngày 31/12/2015.

ba chiến lược cho doanh nghiệp việt trước thềm ACE
Ông Lê Trí Thông (thứ 3 từ trái sang).

Không phải ai cũng được hưởng lợi

Bên cạnh việc hình thành một khu vực có GDP trên 2.400 tỷ USD, đứng thứ 7 trên toàn thế giới, AEC được các chuyên gia dự báo sẽ đem lại nhiều cơ hội cho những thị trường đông dân như Indonesia và Việt Nam. Bên cạnh đó, những thách thức không nhỏ về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt, đặc biệt là mối lo ngại về sự thiếu thốn nguồn nhân lực cấp trung và cao là bài toán lớn cho Chính phủ lẫn doanh nghiệp trước thềm hội nhập.

Theo báo cáo của BCG vào năm 2014, có đến 78% các doanh nghiệp được khảo sát trong toàn ASEAN cho rằng việc hội nhập sẽ đem lại nhiều cơ hội hơn là thách thức. Trong đó, 82% doanh nghiệp tin rằng AEC sẽ thúc đẩy tốc độ phát triển GDP chung của toàn khu vực, 63% tin rằng các doanh nghiệp sẽ dễ dàng tiếp cận các nhân tài hơn so với trước. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ không phải doanh nghiệp nào cũng có tỷ lệ thành công trong hội nhập ASEAN. Có đến 81% các công ty nhỏ hoạt động chỉ trong thị trường nội địa được đánh giá là sẽ thất bại khi AEC có hiệu lực. Chỉ có 32% các công ty cỡ vừa được nhận định sẽ là người chiến thắng trong chuộc chiến hội nhập. Trong đó, theo báo cáo trên, những đại gia đã có tầm ảnh hưởng trong khu vực ASEAN như Air Asia là đơn vị được đánh giá lạc quan nhất với tỷ lệ thành công lên đến 97%, theo sau là các tập đoàn đa quốc gia (Unilever, P&G) với 96%.

Mở rộng, sáp nhập và phòng thủ

Trong Hội thảo “Nhân lực Việt Nam sẵn sàng cho AEC” vừa được CLB Nhân sự Việt Nam tổ chức ngày 25/11 vừa qua, ông Lê Trí Thông, Phó Tổng Giám đốc phụ trách chiến lược của Tập đoàn Prudential, cũng đã có những chia sẻ và định hướng cho doanh nghiệp Việt, đặc biệt là SMEs (doanh nghiệp vừa và nhỏ) trong cuộc chiến cạnh tranh với các công ty, tập đoàn của nước bạn khi AEC chính thức có hiệu lực. Theo đó ông đã đề cập đến 3 chiến lược chính về kinh doanh cũng như bảo đảm nguồn nhân lực gồm: Mở rộng, Sáp nhập/Hợp tác, Phòng thủ/Rút lui. Trong đó, ông cho rằng vai trò của chiến lược về con người ngày nay phải được đề cao song song với chiến lược kinh doanh.

- Mở rộng phát triển thị trường (expansion/growing) là chiến lược quan trọng để doanh nghiệp đặt chân đến những thị trường mới trong khối AEC như những doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đã và đang làm như Viettel, Vinamilk... Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể tiếp cận nguồn lao động, tài nguyên trong khu vực nhằm nâng tầm kinh doanh của đơn vị lên một mức độ phát triển cao hơn, theo đó sẽ được tạo cơ hội để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Bộ phận nhân sự vào thời điểm này cần có khả năng tuyển dụng những nhân viên, quản lý cấp cao đủ năng lực trên những thị trường mới, hướng tới nhân lực đủ là một phần trong chuỗi giá trị toàn cầu.

- Sáp nhập/hợp tác (merger/partnership) với các đối thủ trong khu vực hoặc công ty đa quốc gia cũng là bước đi hay cho một số các doanh nghiệp nhằm tăng cường quy mô. Chiến lược nhân sự sau thương vụ M&A cần được đặt ra cụ thể như việc chuẩn bị sẵn sàng lực lượng lao động đa văn hóa để xây dựng một tập đoàn quốc tế; tích lũy kinh nghiệm để xây dựng năng lực khi tham gia liên minh quốc tế.

- Phòng thủ/rút lui (defense/divest): Trong trường hợp nếu doanh nghiệp chưa đủ năng lực để thực hiện 2 biện pháp trên thì nên tập trung phòng thủ trong thị trường nội địa. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần phải tìm ra các ngóc ngách trong thị trường (niche market) để chiếm lĩnh thị phần từng bước một và tập trung phát triển kinh doanh trong thị trường đó. Vào thời điểm này, việc đảm bảo nguồn nhân lực, tránh chảy máu chất xám, nhất là với nhân sự cấp cao là công việc tối quan trọng. Ngoài ra, khối nhân sự cần duy trì một cách bền vững cũng như đào tạo thêm cho người quản lý những kỹ năng đặc biệt để bảo vệ thị phần.

Đối với một số các doanh nghiệp nhận định tương lai thị phần của công ty chắc chắn sẽ giảm sút hoặc thậm chí biến mất, rao bán công ty một cách chiến lược để thu vốn cũng là một bước đi không tồi. Theo đó, người quản lý nhân sự phải tìm giải pháp hỗ trợ, động viên nhân viên, đặc biệt là các nhà quản lý để đảm bảo kinh doanh vẫn đạt hiệu quả cao trước thời điểm M&A nhằm bảo đảm, nâng cao giá trị của thương vụ.

 Quân Vũ - Minh Thư