Cam non “nuôi sống” bao người

(CL&CS) - Dưới ánh nắng gay gắt tháng 5, hàng chục người vẫn đang miệt mài phơi, trở những lát cam hay những trái cam nguyên trạng nhỏ xíu được phơi trên những khoảng sân rộng được tráng xi măng; những người khác đang làm công đoạn thái mỏng các quả cam non có trọng lượng lớn rất sành điệu. Tất cả tạo nên bầu không khí nhộn nhịp, khẩn trương.

Tận dụng nguồn nguyên liệu bỏ đi

1

Phơi cam trong nắng hạn ở xã Vĩnh Xuân ( Trà Ôn).

Bà Nguyễn Thị Huyền, ngụ xã Hiếu Nghĩa, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long kể: “Gia đình tôi làm nghề mua bán cam phơi khô này đã hơn 10 năm rồi, bình quân mỗi người có thu nhập từ 120.000-150.000 đồng/người/ngày. Vất vả nhưng có việc làm ổn định đủ trang trải cuộc sống gia đình bởi nhà không có ruộng, vườn”.

Theo lời bà Huyền, nghề này mới xuất hiện ở huyện Vũng Liêm và huyện Trà Ôn (tỉnh Vĩnh Long) khoảng 10 năm nay, nhiều nhất là xã Hiếu Nghĩa, Hiếu Thành, Hiếu Nhơn (Vũng Liêm); xã Vĩnh Xuân, Hựu Thành, Thuận Thới (huyện Trà Ôn) bởi đây là những vùng đất có thổ nhưỡng thích hợp với việc trồng cam sành, bình quân sản lượng mỗi ha đạt từ 15-17 tấn trái mang về nguồn lãi hàng trăm triệu đồng/ha cho nông dân. Tuy nhiên những năm trở lại đây một số cây cam đã cằn cỗi, bị dịch bệnh dẫn đến sản lượng thấp, trong đó có nhiều trái cam non bị teo tóp, ít nước, da sần, không phát triển.

Ông Huỳnh Thanh Nhân, Bí thư kiêm Chủ tịch xã Hiếu Nghĩa, huyện Vũng Liêm cho biết: “Nếu như trước đây, cam non sẽ được người trồng bỏ đi vì không ai mua thì nay sản phẩm này đã trở thành mặt hàng mua bán của nhiều nhà vườn và thương lái. Tuy giá bán không cao do đây là phế phẩm nhưng cũng đã giúp nhiều gia đình có thêm thu nhập”.

2

Lựa cam non ở một cơ sở thu mua xã Hiếu Nghĩa (Vũng Liêm).

Trở thành nguồn thu nhập ổn định cho nhiều gia đình

Ông Võ Hoàng Long, ngụ xã Hiếu Thành cho biết: “Vợ chồng tôi làm nghề mua cam non từ các nơi về bán lại cho các cơ sở chế biến, sau khi trừ chi phí nhiên liệu, ăn uống cũng có được từ 200.000-300.000 đồng mỗi ngày, kinh tế tạm ổn định. Tuy nhiên có những tháng mùa nghịch số lượng mua ít hơn đôi chút”.

Chúng tôi tìm đến hộ bà Nguyễn Thị Màu, ngụ xã Thuận Thới (huyện Trà Ôn), người đã có nhiều năm mua bán cam non phơi khô. Tại đây có hàng chục công nhân đang lao động với nhiều công đoạn: Phân loại trái, phơi trở cam non nguyên trái lẫn cam non đã được xắt mỏng, phơi nắng lần thứ hai, vô bao tải xuất bán.

Chị Võ Xuân Mai, công nhân tại đây cho biết: “Mỗi ngày người lao động bắt đầu công việc từ 9h và làm liên tục đến 16h chiều (không nghỉ trưa để tranh thủ ánh nắng mặt trời) và được trả từ 150.000-170.000 đồng tùy tay nghề và công việc đảm nhận. Nghề này đơn giản không đòi hỏi trình độ văn hóa nên dễ làm. Tuy nhiên vào mùa mưa thì công việc ít hơn vì chủ cơ sở không có sân phơi nên thu mua nguyên liệu sẽ giảm đi”.

Tiếp chuyện với chúng tôi, bà Màu, chủ cơ sở thu mua vui vẻ kể: Khi chủ vườn dọn vườn hoặc xử lý trái thì những trái cam non không đẹp và bị thẹo vít thường sẽ cắt bỏ đi, lúc này nhiều người đến thu mua với giá từ 1.000-2.000 đồng/kg (loại cam non trái to), 5.000 -6.000 đồng (loại trái nhỏ hơn); 8.000 -9.000 đồng (loại trái nhỏ nhất) sau đó mang về cơ sở bán lại với giá chênh lệch mỗi loại từ 2.000-3.000 đồng/kg. Thấy chúng tôi thắc mắc vì sao trái càng to lại càng mất giá, bà Màu giải thích: Trái to sẽ có nhiều nước nên thời gian phơi khô kéo dài. Song song đó, nhiều chủ vườn “hào phóng” không bán mà biếu không cho người mua vì đã góp phần không để cam non rơi xuống mương vườn gây ô nhiễm môi trường nước.

Nhiều công nhân làm nghề này cho biết: Bình quân để có được 1kg cam khô thì phải mất 4kg cam tươi. Thị trường tiêu thụ là Trung Quốc để chế biến thành dược liệu hay làm một số gia vị chế biến thức ăn, làm mỹ phẩm các loại... Để tăng năng suất, nhiều cơ sở thu mua đã trang bị máy xắt tự động thay cho máy xắt thủ công. Sau khi xắt, cam non được phơi khô từ 7-10 ngày tùy thuộc ánh nắng, sức gió nhiều hay ít, sau đó được đóng gói xuất bán với giá từ 18.000-22.000 đồng/kg thành phẩm.

Đơn giản, ít vốn, dễ làm, dễ tiêu thụ, nghề mua bán cam non này đã trở thành phương tiện mưu sinh cho hàng chục gia đình với hàng trăm lao động đã và đang đeo bám cái nghề tận dụng trái cam non tưởng chừng đã bị lãng phí trên đất Vũng Liêm và Trà Ôn. 

 TRƯƠNG THANH LIÊM