Cậu bé Kim Jong-nam từng được cha cho mặc “quân phục nguyên soái”

(NTD) - Cái chết của ông Kim Jong-nam tại Malaysia đang tiếp tục thu hút dư luận nhìn vào cuộc đời ông và gia đình họ Kim lãnh đạo quốc gia bí ẩn Triều Tiên. Trong bối cảnh đó, phá vỡ im lặng, Bình Nhưỡng lý giải cái chết đột ngột của ông Kim Jong-nam; Người thân ông Jong-nam sẽ đến Kuala Lumpur nhận dạng thi thể trong 1, 2 ngày tới và cảnh sát Malaysia cho rằng nên báo động với 4 nghi can hiện đang bị giam giữ.

Đài BBC News đưa tin tối 23/2 (giờ VN), quan hệ của ông Kim Jong-nam và em trai cùng cha khác mẹ, Kim Jong-un, hiện là lãnh đạo tối cao của Triều Tiên, cũng đang được giới chức các nước liên quan xem xét kỹ. Vì nghi vấn lớn nhất cho tới nay tập trung vào xung khắc giữa hai anh em ông Kim.

Người ta cũng nhìn lại quyết định “phế trưởng lập thứ” của ông Kim Jong-il, để cho con trai út kế nghiệp chứ không muốn ông Kim Jong-nam nắm quyền. Tham vọng chính trị, nếu có, của ông Kim Jong-nam lúc sinh thời cũng được đánh giá lại.

Chính thức mà nói, ông Jong-nam đã từng công khai trả lời truyền hình Nhật Bản rằng ông không hề "thất vọng" khi không được chọn kế vị cha. Nhưng phát biểu của ông rằng việc "cha truyền con nối" đến thế hệ thứ ba là điều không hay, chắc chắn khiến cho em trai Kim Jong-un không hài lòng.

Chưa kể khi còn nhỏ, ông Jong-nam cũng từng mơ ước nối nghiệp ông nội, nguyên soái, lãnh tụ lập quốc Kim il-sung (Kim Nhật Thành, 1912-1994). Theo Christopher Green viết trên trang The Korea Times, qua lời kể của anh họ hơn tuổi là Ri Il-nam, Jong-nam "được dạy dỗ để lên nắm chức vụ cao nhất".

JongIbrahim
Cậu bé Kim Jong-nam đã từng được cha cho mặc quân phục nguyên soái (Ảnh: Getty)

Năm 1982, Ri Il-nam bỏ trốn sang Seoul và kể lại rằng hồi năm 1977, hai anh em họ có dịp chơi với nhau. Trong một lần chuẩn bị cho ngày lễ tại trường thiếu sinh quân Mangyongdae, Ri mặc quân phục thiếu niên và nói chuyện với Jong-nam ở tuổi lên 6.

"Quân phục của em đẹp hơn của anh đấy" - cậu bé Jong-nam tự hào khoe.

"Thật là của em à?" - Ri Il-nam hỏi.

"Đây là quân phục nguyên soát mà cha em đặt may cho em vào dịp sinh nhật".

Trước khi lên nắm quyền sau khi người cha Kim Il-sung qua đời năm 1994, Kim Jong-il đã chuẩn bị cho con mình kế nghiệp. Cậu bé Jong-nam được cho quân phục nguyên soát tý hon và duyệt đội danh dự vào mỗi dịp sinh nhật của mình. Năm lên 7 tuổi, Kim Jong-nam đã mang quân hàm “nguyên soái” trên bộ quân phục trẻ em.

Nhưng việc kế nghiệp thực sự lại có vấn đề. Mẹ của Jong-nam là Song Hye-rim không phải vợ chính thức của ông Kim Jong-il, vì quan hệ này không được Kim Il-sung chấp nhận. Các nguồn tin khác nhau cho rằng bà Song Hye-rim là diễn viên và quen biết ông Kim Jong-il sau khi đã ly hôn người chồng trước.

Chính vì sự phản đối của Kim Il-sung, Kim Jong-nam ra đời năm 1971 nhưng phải đến năm 1975 mới được giới thiệu với ông nội, theo bài của Christopher Green. Đây cũng là một lý do khiến mẹ của Kim Jong-nam cuối cùng đã bỏ Triều Tiên sang sinh sống ở Liên Xô.

JongIbrahim1
Giới quan sát quốc tế tin rằng có xung khắc gia đình giữa hai anh em Kim Jong-nam (trái) và Kim Jong-un  (Ảnh: Getty)

Không lâu sau đó, Kim Jong-il gặp người phụ nữ khác, bà Ko Young-hee. Trở thành vợ chính thức của Kim Jong-il, bà Ko sinh ra cho ông hai con trai Jong-un, Jong-chul và con gái Yo-jong. Kể từ đó, vị thế của Kim Jong-nam ngày càng xuống dốc và vào tháng 3/2011, ông kể lại là trong thời gian du học ở Geneva (Thuỵ Sỹ) vào thập niên 1980, ý tưởng được cha cho nối nghiệp đã không còn tồn tại với ông.

Nói ngắn gọn thì Kim Jong-nam tự nhận mình là "đứa trẻ có lối sống hoàn toàn tư bản và cha không mong đợi giao cho tôi việc gì". Cho đến lúc bị ám sát ở Malaysia, Kim Jong-nam hoàn toàn sống ở ngoài Bắc Triều Tiên, chủ yếu ở Macau và thường xuyên đi lại trong vùng châu Á.

Giai đoạn cuối trong cuộc đời ông Kim Jong-nam, như Christopher Green đánh giá, là "một nhân vật đầy bi kịch cá nhân" và cũng không thu hút nhiều sự cảm thương. Ông cũng không làm gì để Triều Tiên cởi mở hơn về kinh tế, không phải "nhà bất đồng chính kiến", cũng chẳng hề phát biểu gì vì nhân quyền.

Tóm lại Kim Jong-nam chết chỉ như một "con nhà quý tộc bị ruồng bỏ", theo bình luận trên. Lúc sống, Kim Jong-nam đã cố gắng giữ kín thân thế để không đụng chạm đến chế độ Triều Tiên, nhưng cái chết của ông lại làm bùng lên sự chú ý quốc tế vào quốc gia mà ông không muốn quay về.

Hiện cuộc khủng hoảng ngoại giao Kualar Lumpur - Bình Nhưỡng đang tiếp tục nới rộng. Hãng thông tấn củaTriều Tiên (KCNA) nói rằng Malaysia phải chịu trách nhiệm về cái chết của ông Kim Jong-nam. Về phía mình, Malaysia đã cáo buộc một số nhà ngoại giao Triều Tiên đứng đằng sau vụ sát nhân và yêu cầu cảnh sát quốc tế Interpol trợ giúp truy nã họ.

JongIbrahim2
Ngày 23/2, Phó tổng thanh tra cảnh sát Noor Rashid Ibrahim (trái) thông báo thân nhân của ông Kim Jong-nam sẽ đến Kuala Lumpur trong 1, 2 ngày tới (Ảnh: Reuters)

Chính phủ Malaysia cũng không chấp nhận trả thi hài ông Kim Jong-nam về Bình Nhưỡng. Malaysia là nước ASEAN duy nhất ưu ái Bình Nhưỡng bằng chế độ miễn visa cho công dân Triều Tiên nhập cảnh thoải mái.

Nay thì vụ ám sát Kim Jong-nam khiến quan hệ này đang sứt mẻ nghiêm trọng và cũng chưa rõ cuộc điều tra sẽ kết thúc ra sao. Điều chắc chắn là hoạt động của Triều Tiên bắt đầu gây ra mối lo ngại mới cho các nước Đông Nam Á, bên cạnh câu chuyện vũ khí nguyên tử vốn thường thu hút chú ý vào Đông Bắc Á.

Trong bối cảnh đó, chiều 23/2, lần đầu tiên Bình Nhưỡng lên tiếng về cái chết của công dân Kim Chol (tên trong hộ chiếu, chứ không gọi Kim Jong-nam) ở Malaysia và có lẽ nhiều người sẽ bất ngờ với cách lý giải này.

Theo Reuters, ngày 23/2, KCNA đưa tin cái chết của công dân Triều Tiên mang theo hộ chiếu ngoại giao ở Malaysia là do yếu tố tự nhiên. Trên thực tế, ông Kim Jong-nam có một hộ chiếu ngoại giao với cái tên Kim Chol. Theo tuyên bố, đại sứ quán Triều Tiên tại Kuala Lumpur “thể hiện rõ quan điểm việc khám nghiệm tử thi là không cần thiết bởi cái chết của người đàn ông đã được xác nhận là do nhồi máu cơ tim”. KCNA cho biết việc Malaysia từ chối trao thi thể nạn nhân cho Bình Nhưỡng là bằng chứng cho thấy có một âm mưu chống lại Bình Nhưỡng

Ở một chiều hướng khác, ngày 23/2, Phó tổng thanh tra cảnh sát Malaysia Noor Rashid Ibrahim thông báo thân nhân của ông Kim Jong-nam sẽ đến Kuala Lumpur trong 1, 2 ngày tới để hỗ trợ nhận dạng thi thể nạn nhân. Ông cũng khuyến cáo cảnh sát nên báo động với bốn nghi can hiện đang bị giam giữ.

Trong một hành động đầy bất ngờ, vào chiều tối 23/2, KCNA cáo buộc Trung Quốc bỏ rơi Triều Tiên để nghiêng về Mỹ bằng cách phát đi lời chỉ trích cứng rắn đối với Trung Quốc, cho rằng việc Bắc Kinh lên án vụ thử tên lửa gần đây của Bình Nhưỡng và đình chỉ nhập khẩu than đá của Triều Tiên là những hành động tương ứng với một nhà nước thù địch có cùng giọng điệu với Mỹ. ​

                                                                                               Lê Miên Tường (Theo BBC News, 2/2017)