Oscar 90: Hollywood “giải oan” bằng điện ảnh

(NTD) - Vậy là lễ trao giải Oscar - tên gọi của giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới The Academy Awards - lần thứ 90 đã chính thức khép lại. Đa số những bộ phim đoạt giải là nhằm xóa bớt những hệ lụy của nền công nghiệp diện ảnh Hollywood.

Oscar luôn là tâm điểm chú ý của những người yêu mến điện ảnh cũng như những nhà làm phim, bởi nó là sự công nhận cao quý nhất, hoành tráng nhất, diễm lệ nhất cho những bộ phim hay nhất của năm.

Oscar 90 diễn ra trong bối cảnh chưa bao giờ Hollywood phải hứng chịu nhiều chỉ trích đến vậy, từ vấn nạn phân biệt chủng tộc đã kéo dài âm ỉ qua nhiều năm đến những vụ bê bối lạm dụng tình dục liên quan đến những tên tuổi hàng đầu của ngành công nghiệp điện ảnh Mỹ như Harvey Weinstein, Kevin Spacey, Dustin Hoffman, Casey Affleck… Các nhà hoạt động xã hội với những thông điệp như #metoo hay #timesup thực sự đã gây nên cơn địa chấn làm rung chuyển Hollywood.

Điện ảnh luôn là tấm gương phản chiếu của xã hội và một phần không thể tách rời của nó là chính trị, dù có nhiều người mang tư tưởng vị nghệ thuật thuần khiết luôn phản đối điều này. Oscar 90 là minh chứng rõ nhất của nỗ lực xóa nhòa, hoặc chí ít là giảm bớt, những lời chỉ trích đang nhắm vào Hollywood.

Oscar-lan-thu-90
 
Call-me-by-your-name
Call me by your name - một bộ phim xoay quanh một câu chuyện tình đồng tính.

Oscar cho phim hay nhất năm nay thuộc về The Shape of water (Dáng hình của nước) của đạo diễn người Mexico Guillermo del Toro, một trong “Ba người bạn” - Three Amigos, cùng với Alejandro G. Inarritu và Alfonso Cuaron. Nếu như Cuaron mở màn cho thành công của bộ ba đạo diễn này với giải Đạo diễn xuất sắc nhất cho phim Gravity vào năm 2013, sau đó là Inarritu trong hai năm liên tiếp 2014, 2015 với Birdman và The Revenant, thì năm nay Del Toro đã hoàn thành cú hat trick ngoạn mục cho đội bóng Three Amigos.

Hẳn người ta chưa quên những lời nói thoạt nghe tưởng đùa mà thật của Tổng thống Mỹ Donald Trump khi ông muốn xây một bức tường chắn giữa biên giới Mỹ và Mexico nhằm ngăn làn sóng người vượt biên trái phép. Del Toro, trong diễn văn nhận giải, đã nhắc lại nguồn gốc nhập cư của mình, và kêu gọi “điện ảnh có khả năng xóa nhòa lằn ranh trên cát đang chia rẽ chúng ta, dù cả thế giới đang muốn lằn ranh ấy hằn sâu hơn”.

Bản thân bộ phim của Del Toro cũng là một câu chuyện về tình yêu bất chấp chủng tộc giữa một con thủy quái và một người đàn bà câm. Đây là một bộ phim đẹp về một câu chuyện tình yêu đẹp, nhưng tiếc thay với rất nhiều người nó chưa đủ thuyết phục, vì tình yêu dị biệt ấy sao xảy ra quá dễ dàng?

Frances-McDormand
Nữ diễn viên Frances McDormand - người mẹ kiên cường trong phim.

Ứng cử viên số 1 cho tượng vàng Oscar phim xuất sắc nhất trước đó, Three billboards outside of ebbing, Missouri (tựa tiếng Việt: Truy tìm công lý) cũng đã có một mùa Oscar tương đối thành công với hai giải thưởng quan trọng là giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất và Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất. Frances McDormand - người mẹ kiên cường trong phim - kết thúc bài diễn văn nhận giải của mình với hai từ: “Inclusion Rider” - một phong trào kêu gọi trao nhiều cơ hội hơn cho những diễn viên có sắc tộc thiểu số.

Giải Đạo diễn xuất sắc nhất được trao cho Jordan Peele với bộ phim Get out - bộ phim có thông điệp đả phá phân biệt chủng tộc vô cùng mạnh mẽ. Phim Get out và bản thân Jordan cũng nhận được giải Kịch bản gốc hay nhất.

Giải thưởng Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất cũng được trao cho nhà làm phim gạo cội James Ivory của bộ phim lấy đề tài tình yêu đồng tính Call me by your name (Gọi em bằng tên anh). Giải Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất được trao cho bộ phim về đề tài chuyển giới A fantastic woman, do một diễn viên chuyển giới thực sự thủ vai.

Và ta thấy Salma Hayek, Ashley Judd cùng rất nhiều những gương mặt nữ quyền nổi tiếng khác đã đứng lên mạnh mẽ với những phát biểu đanh thép nhằm kêu gọi tẩy chay những vấn nạn thâm căn cố đế của Hollywood: Phân biệt giới tính, bạo hành tình dục…

Chống phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, lạm dụng tình dục… Oscar năm nay sao mà nặng nề quá? Và chưa năm nào người ta thấy những vấn đề của chính trị, của xã hội được (hay bị?) mang ra bóc tách và chỉ trích nhiều như Oscar năm nay.

Có thể nói, Oscar và Hollywood đã làm tất cả những gì có thể để xóa đi những điều tiếng xấu xí về họ. Nhưng liệu một buổi lễ tôn vinh nghệ thuật có nên bị biến thành diễn đàn cho các nhà hoạt động xã hội như vậy? Xét cho cùng, điện ảnh là một môn nghệ thuật với những giá trị về tâm hồn. Đây đó, người ta vẫn chép miệng tiếc cho Three billboars outside of ebbing, Missouri - bộ phim lẽ ra đã chiến thắng nếu Oscar năm nay không quá ám ảnh với việc truyền bá thông điệp về sự bình đẳng của mình. Và ngay cả khi họ ra rả thông điệp ấy đi chăng nữa, thì có một điều không thể chối cãi là phim Hollywood vẫn là nơi mà các chàng trai cô gái mắt xanh tóc vàng chiếm thế thượng phong mà thôi.

The-shape-of-water
 
Lady-Bird
Phim Lady Bird không đạt những giải thưởng như kỳ vọng.

 Leo

_NTD_So 412 __Page_43