Techcombank: Tăng trưởng nhanh nhưng lo về nợ xấu

(NTD) - Techcombank đang là một trong những ngân hàng tăng trưởng nhanh với các chỉ tiêu kinh doanh quý 3/2018 đầy ấn tượng. Tuy nhiên, đằng sau kỳ tích đó là nguy cơ nợ xấu chực chờ.

Tăng trưởng tốt...

Trong hai năm trở lại đây, ngành ngân hàng Việt Nam có nhiều bước tiến vượt bậc. Những đơn vị tăng trưởng vượt trội có thể kể đến như Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank), Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank). Trong đó, Techcombank được chú ý nhiều nhất.

Cách đây nhiều năm, Techcombank chỉ là đơn vị nằm “chiếu dưới”. Tuy nhiên, dưới tài điều hành của “huyền thoại ngân hàng” Nguyễn Đức Vinh, Techcombank phát triển chóng mặt. Tài năng của ông Nguyễn Đức Vinh được khẳng định thông qua bước tiến của Techcombank cũng như mức lương triệu đô duy nhất (tại thời điểm đó) của ông Vinh.

Tuy nhiên, 2012 là năm bước ngoặt của ngân hàng này khi Tổng Giám đốc Nguyễn Đức Vinh từ nhiệm. Kế nhiệm ông Vinh là một người nước ngoài, ông Simon Morris. Không rõ do thay đổi nhân sự hay bị ảnh hưởng bởi sự cố bầu Kiên và Ngân hàng ACB mà trong năm 2012, Techcombank “rơi tự do”.

Lợi nhuận sau thuế năm 2012 của Techcombank chỉ đạt 766 tỷ đồng, giảm 2.388 tỷ đồng, tương đương 76% so với năm 2011. Hoạt động kinh doanh ngoại hối và vàng cùng hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư là “tội đồ” chính của ngân hàng.

Trong năm 2013, Techcombank tiếp tục đi lùi, lợi nhuận ròng chỉ 659 tỷ đồng. Nhưng kể từ năm 2014, Techcombank bắt đầu bước vào đà tăng trưởng nhanh. Tới năm 2017, lợi nhuận sau thuế của Techcombank đạt 6.446 tỷ đồng, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động của ngân hàng này và tăng 5.787 tỷ đồng, tương ứng 878% so với “đáy” năm 2013.

Tới quý 3/2018, cổ đông lại có cơ hội vui mừng khi Techcombank vẫn duy trì được tốc độ tăng mạnh. Lợi nhuận sau thuế trong kỳ đạt 2.060 tỷ đồng, tăng 354 tỷ đồng, tương ứng 21% so với quý 3/2017, lũy kế 9 tháng đầu năm đạt 6.209 tỷ đồng, tăng 2.319 tỷ đồng, tương đương 60% so với cùng kỳ năm ngoái.

1
Techcombank tăng trưởng nóng một phần nhờ vào tín dụng bất động sản.

Phụ thuộc cho vay bất động sản

Dựa vào con số lợi nhuận, có thể thấy, Techcombank quá xuất sắc. Tuy nhiên, đà tăng trưởng nóng của Techcombank không hẳn đã hoàn hảo. Trong quý 3/2018, dù tỷ trọng lợi nhuận từ mảng dịch vụ và ngoại hối tăng đáng kể nhưng thu nhập lãi vẫn là mảng lớn nhất.

Thu nhập lãi đến từ hoạt động cho vay khách hàng. Trong nhiều năm qua, tăng trưởng tín dụng của Techcombank rất tốt. Thế nhưng, Techcombank lại phụ thuộc nhiều vào tín dụng bất động sản. Techcombank đang là một trong những ngân hàng cho vay bất động sản nhiều nhất thị trường.

Tính tới cuối tháng 6, chỉ tiêu cho vay khách hàng của Techcombank đạt 166.700 tỷ đồng, tăng gần 6.000 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, Techcombank dành hơn 20.000 tỷ đồng để cho vay trong lĩnh vực bất động sản, xấp xỉ hồi đầu năm. Trong nhiều năm trở lại đây, bất động sản luôn là mảng cho vay có giá trị lớn nhất của ngân hàng này với tỷ trọng trên 15%.

Thậm chí, hồi cuối năm 2017, trong cơ cấu tín dụng, Techcombank đã giải ngân tới 25.000 tỷ đồng cho các khoản vay mua nhà, chiếm 20% thị phần toàn thị trường. Dù rót tiền nhiều vào bất động sản nhưng Techcombank vẫn khẳng định hoạt động tín dụng của mình an toàn.

Ông Nguyễn Lê Quốc Anh, Tổng Giám đốc Techcombank giải thích ngân hàng này tập trung vào cho vay mua nhà để ở vì các khách hàng đều có nguồn thu được chứng minh cụ thể (không dựa vào kinh doanh bất động sản) chứ không phải cho vay để kinh doanh.

Hiện tại, Techcombank tài trợ vốn cho rất nhiều dự án lớn như dự án căn hộ cao cấp Millennium, dự án VinCity Ocean Park… và dự án D’Capitale của chủ đầu tư Tân Hoàng Minh.

Nỗi lo về nợ xấu

Cho vay bất động sản luôn là con dao hai lưỡi. Cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu từ năm 2008 cho thấy “bong bóng bất động sản” là “tội đồ” chính. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đã và đang nỗ lực kiềm chế tín dụng bất động sản.

Cho tới thời điểm này, nợ xấu từ bất động sản chưa đe dọa toàn hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, với riêng Techcombank, mối nguy đã dần xuất hiện. Sau những lùm xùm tại dự án D’Capitale ở Hà Nội, khách hàng “dọa” sẽ không nhận nhà, từ đó không thanh toán các khoản vay từ Techcombank.

Đây chắc hẳn là tín hiệu không tốt cho Techcombank, đặc biệt trong bối cảnh nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn tại ngân hàng này đang tăng cao.

Cụ thể, tại thời điểm 30/9/2018, nợ xấu tại Techcombank đạt 3.429 tỷ đồng, tăng 845 tỷ đồng, tương đương 33% so với thời điểm cuối năm 2017. Tỷ lệ nợ xấu tăng từ 1,61% lên 2,05% tổng dư nợ tín dụng.

Techcombank không công bố tín dụng rót cho dự án này nhưng vẫn có thể hình dung ra “bức tranh” vốn. Dự án D’Capitale có gần 3.000 căn hộ. Với tỷ lệ cho vay 65% giá trị căn hộ (giá căn hộ trung bình 4 tỷ đồng), Techcombank có thể rót tối đa 7.800 tỷ đồng cho vay. Sau thời gian hỗ trợ lãi suất, khách hàng sẽ phải trả lãi suất 11% hoặc 12%. Như vậy, khoản vay này có thể giúp Tech thu được khoảng 936 tỷ đồng tiền lãi. Nhưng nếu xảy ra trường hợp không như ý, nợ xấu có thể vọt lên hàng ngàn tỷ đồng.

Bảo Linh