Thu phí bài hát karaoke: RIAV nhận gạch đá

(NTD) - Thông tin Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV) thu phí bài hát karaoke kể từ tháng 7 năm nay, với mức 2.000 đồng/bài cho hơn 10.000 tác phẩm thuộc quyền sở hữu của RIAV đã nhận không ít “gạch đá” từ dư luận, gay gắt nhất là các doanh nghiệp kinh doanh karaoke.

RIAV dựa vào đâu để xác định quyền sở hữu?

Lẽ dĩ nhiên, RIAV chỉ có thể thu phí đối với các bản ghi bài hát thuộc quyền sở hữu của mình, nhưng làm thế nào để RIAV xác định được đó là bản ghi của mình vẫn là một câu chuyện nan giải mà theo các chuyên gia là rất khó để làm đúng. “RIAV không thể chỉ nghe một đoạn nhạc, thấy một hình ảnh của hội viên mình thì lại bảo đó là sản phẩm thuộc sở hữu của mình rồi thu phí tùy tiện. Vấn đề cốt lõi ở đây là câu chuyện về bản ghi karaoke cuối cùng” - một chuyên gia sản xuất bản ghi âm nhạc nhấn mạnh.

h1
Thông tin thu phí 2.000 đồng/ bài hát karaoke đang làm dậy sóng dư luận (Ảnh: Minh họa)

Được biết, bản ghi karaoke cuối cùng, bao gồm âm nhạc, hình ảnh và chữ chạy lời bài hát. Để có được bản ghi karaoke này, nhà sản xuất đã sử dụng âm nhạc, hình ảnh từ nhiều nguồn khác nhau và ráp vào phần chữ chạy lời bài hát. Trong quá trình này, nhà sản xuất đã phải hoàn trả các khoản tiền liên quan đến tác quyền, quyền sở hữu… cho chủ sở hữu của nó. Điều này đồng nghĩa với việc nhà sản xuất cũng là người có quyền sở hữu đối với bản ghi karaoke cuối cùng do mình tạo nên.

Ngoài ra, trên thực tế, nhiều bản ghi karaoke được sử dụng hiện nay lại không sử dụng một bản ghi nhất quán nào đó mà có nhiều sự pha trộn về âm nhạc, hình ảnh và rất nhiều các tiểu mục khác. Cũng chính vì điều này, việc xác định đâu là sản phẩm thuộc quyền sở hữu của RIAV chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn và không hề đơn giản. Bởi, rất ít những đầu karaoke sử dụng nguyên vẹn bản ghi cuối cùng thuộc sở hữu của RIAV.

Nhiều doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ karaoke khẳng định, nếu RIAV chỉ dựa vào việc bản ghi karaoke mà họ đang sử dụng có “dính líu” vài hình ảnh hay đoạn nhạc, video clip thuộc quyền sở hữu của các hội viên RIAV mà thu phí 2.000 đồng/bài hát thì đó là một sự vô lý và họ nhất định không đóng.

Đâu phải cứ thích là thu!

Trả lời báo chí, nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh cho rằng khi việc thu phí ghi âm, ghi hình được thực hiện thì tác giả của nó cũng nên được biết. Tuy vậy, bản thân ông là nhạc sĩ mà cũng chưa biết, chưa được thông báo. “Trong trường hợp RIAV thu được phí các bản ghi âm, ghi hình ở những cơ sở kinh doanh karaoke thì quá tốt, nhưng dù sao, chúng tôi - những nhạc sĩ sáng tác bài hát, cũng phải biết thông tin này”.

“Việc thu phí này là RIAV đứng ra chịu trách nhiệm, nhưng tôi cũng có băn khoăn là có trả tiền bản quyền cho tác giả sáng tác không? Mỗi bài 2.000 đồng, nhưng tính ra một năm cũng là con số không nhỏ. Vậy, ai là người kiểm soát số lượng các quán karaoke ở từng địa phương?” - nhạc sĩ Ngọc Ninh thắc mắc.

h2

Câu hỏi lớn nhất lúc này là RIAV căn cứ vào đâu để xác định đó là sản phẩm thuộc quyền sở hữu của mình (Ảnh: Minh họa)

Đại diện một số cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke trên địa bàn TP.HCM cũng đồng loạt khẳng định, trước khi RIAV đưa ra thông báo thu phí bài hát karaoke, họ vẫn chưa nhận được bất kỳ thông tin nào liên quan đến việc thu phí. Đa số đều cho rằng việc thu phí bài hát karaoke là hợp lý, nhưng thu bao nhiêu, thu như thế nào thì các bên có liên quan cần ngồi lại để đi đến sự thống nhất.

Anh N.L (chủ quán karaoke N.L, Q.Gò Vấp) nói: “Việc thu phí đó liên quan trực tiếp đến những cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, vậy tại sao RIAV không hề có động thái lấy ý kiến, họp bàn gì để lắng nghe cơ sở kinh doanh? Chuyện bảo vệ quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ là đúng, nhưng làm như thế nào cho đúng, cho phù hợp, minh bạch rõ ràng. Quan trọng nhất là cần phải ngồi lại, vạch ra lộ trình chứ không phải thích là làm!”.

Trong khi đó, anh Đ.V.B (chủ quán karaoke K, Q.Tân Bình) bức xúc: “Tôi hiện có 15 phòng, như vậy mỗi năm ít nhất tôi phải đóng 300 triệu đồng tiền phí bài hát, số tiền này không nhỏ nếu thống kê trên tổng các cơ sở của TP.HCM. Vậy RIAV lấy gì để đảm bảo sẽ chuyển đủ 80% cho tác giả, làm sao để minh bạch tài chính?”.

Võ Nguyễn