Xe đạp điện, tiện lợi hay hiểm họa?

Ngày 17/9, Báo Giao thông tổ chức tọa đàm trực tuyến "Xe đạp điện: Tiện lợi hay hiểm họa" tại 18 Phạm Hùng.

Tham gia buổi tọa đàm có: Ông Khuất Việt Hùng - Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia; ông Nguyễn Hữu Trí - Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm VN; ông Nguyễn Hữu Tiến - Phó Vụ trưởng Vụ Môi trường; ông Trần Quang Hà – Phó Vụ trưởng Vụ KHCN; ông Lê Đức Việt – Phó Vụ trưởng Vụ ATGT; Trung tá Đinh Thanh Thảo - Đội trưởng đội Đăng ký và Quản lý phương tiện; ông Đinh Văn Bắc - Giám đốc Công ty TNHH ô tô xe máy Detech; ông Ngô Văn Quyền - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần liên doanh Việt Thái; ông Lê Xuân Trung - Hiệu trưởng Trường THPT Lê Lợi; cô Nguyễn Tuyết Mai, đại diện Trường THPT Việt Đức.

backdrop-0820
 

Các khách mời sẽ cùng trao đổi tìm giải pháp cho những vấn đề đang làm đau đầu các cơ quan quản lý hiện nay như dẹp nạn xe nhái, xe nhập lậu như thế nào, kiểm soát việc sử dụng xe đạp điện ra sao; làm gì để chấm dứt tình trạng thanh thiếu niên đi xe đạp điện vi phạm các quy định về an toàn gây nguy hiểm cho chính mình và người tham gia giao thông.

Ông Nguyễn Bá Kiên, Tổng biên tập Báo Giao thông cho biết: "Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, bằng nhiều giải pháp quyết liệt, Bộ GTVT cùng các bộ, ban ngành trung ương và địa phương đã nỗ lực kéo giảm được tai nạn giao thông trong 9 tháng đầu năm. Tuy nhiên, tình hình trật tự an toàn giao thông vẫn còn những diễn biến phức tạp. Trong đó, việc quản lý, sử dụng xe đạp điện còn nhiều bất cập. Vì nhiều lý do số thanh thiếu niên, học sinh sử dụng xe đạp điện ngày càng gia tăng trong khi ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao gây mất trật tự ATGT và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn".

Tốc độ tối đa của xe đạp điện đang quy định là 25km/h? Vì sao phải quy định như vậy thưa ông?

Ông Trần Quang Hà – Phó Vụ trưởng Vụ KHCN: Luật GTĐB khoản 19 điều 3 luật Giao thông đường bộ quy định xe đạp điện là phương tiện thô sơ, điều kiện an toàn của phương tiện này rất đơn giản không đèn tín hiệu, đồng hồ tốc độ, cảnh báo như các phương tiện khác.TCVN 6211 xếp loại phương tiện xe đạp máy, điện tốc độ không quá 25 km/h.

Tại sao vẫn có những trường hợp xe đạp điện đi với tốc độ cao?

Ông Trần Quang Hà – Phó Vụ trưởng Vụ KHCN: Phải phân loại phương tiện đó là xe máy điện hay xe đạp điện. Cách phân biệt của người sử dụng có thể chưa phân biệt rõ.  Ngay cả cơ quan quản lý NN cũng chưa thống nhất. Vì thế,tới đây quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sửa đổi sẽ đưa ra một điều khoản để phân biệt nhanh đâu là xe đạp điện, đâu là xe máy điện.

Về tốc độ, xe máy điện hoạt động trên nguyên lý biến áp dòng điện, nên các phương tiện đáp ứng được điều kiện của quy chuẩn 68 thì tốc độ không thể vượt quá 25km/h. Tuy nhiên, khi bán ra thị trường, người sử dụng có thể tác động vào các bộ điều khiển như tay ga để làm tăng tốc độ. Do đó, cần có công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh và học sinh khi sử dụng xe đạp điện phải tuân thủ theo đúng nguyên tắc, vì điều kiện an toàn của xe đạp điện không được như xe máy, không được chạy tốc độ cao, dễ gây TNGT.

Theo ông trước khi đi mua xe đạp điện thì người sử dụng nên tham khảo những thông tin nào?

Ông Trần Quang Hà: Phụ huynh học sinh phải xem độ tuổi của con em mình để cân nhắc mua phương tiện sử dụng cho phù hợp. Ví dụ nếu dưới 16 tuổi thì sử dụng xe đạp điện là phù hợp. Phụ huynh buộc phải chọn phương tiện phù hợp với lứa tuổi của con em mình để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông. Cònn khi ra cửa hàng người ta chỉ tư vấn làm sao để bán được hàng.

Vì thế, các bậc phụ huynh không phân biệt được xe máy điện hay xe đạp điện. Do đó nhiều khi các bậc cha mẹ vô tình khiến con em mình điều khiển phương tiện không đảm bảo an toàn, không theo quy định của pháp luật.

Trên thực tế vẫn còn lẫn lộn khó phân biệt xe đạp điện và xe máy điện? Người kiểm soát trên đường có phát hiện được vi phạm?

Trung tá Đinh Thanh Thảo - Đội trưởng đội Đăng ký và Quản lý phương tiện: Trong quá trình tuần tra kiểm soát, lực lượng CSGT luôn tập trung tuyên truyền về việc tuân thủ theo luật GTĐB đối với người sử dụng xe đạp điện, xe máy điện. Trên thực tế, số học sinh đi xe đạp điện nhiều hơn là đi xe máy điện. Với các em từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm giao thông, không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển các phương tiện trên, lực lượng CSGT ngoài tuyên truyền sẽ tiến hành xử phạt. Nếu người sử dụng cố tình tái phạm sẽ giữ phương tiện 7 ngày và ra quyết định xử lý hành chính.

Trường hợp đối với xe máy điện theo quy định của Luật GTĐB, tại khoản 19 điều 3 quy định, xe đạp máy, xe đạp điện là phương tiện thô sơ, nhưng vẫn phải đội MBH. Riêng với xe máy điện, theo quy định của luật, phải đăng ký và đeo biển số. Gần đây, thông tư số 15 ngày 14/4/2013 cũng quy định đối với xe máy điện phải đăng ký.

Trong suốt thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã tuyên truyền nhiều về việc này nhưng lượng đăng ký tại cơ quan công an vẫn rất khiêm tốn, chứng tỏ người dân chưa thực sự am hiểu về sự cần thiết của việc này.

Theo quy định Bộ Công an, khi đăng ký xe máy điện phải có giấy tờ xuất xưởng, nhưng trên thực tế, xe bán trên thị trường hiện nay gần như không có giấy tờ để đăng ký phương tiện theo quy định.

Mới đây, Cục CSGT có văn bản xin phép miễn thuế trước bạ với loại xe này. Trong thời gian đưa số xe này vào quản lý sẽ ban hành thông tư bổ sung, chỉ cần xác nhận của chính quyền địa phương, chứng thực người sử dụng xe đó ở địa phương thì sẽ được đăng ký. Đề nghị cơ quan truyền thông và Bộ GD - ĐT cần tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn, phối hợp với nhà trường tốt nhằm  phổ biến việc điều khiển xe đạp điện, xe máy điện phải đội MBH cho các học sinh.

Vậy có cách nào phân biệt rõ nhất xe đạp điện và xe máy điện?

Lực lượng CSGT là những người tuần tra kiểm soát, hướng dẫn giao thông và xử lý vi phạm Giao thông đường bộ trên đường. Chúng tôi định nghĩa xe đạp điện là xe chạy bằng năng lượng điện, khi hết điện có thể đạp để di chuyển được. Hay đơn giản hơn, xe nào có bàn đạp thì đó là xe đạp điện. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều người sử dụng lại tháo bộ phận này ra dẫn đến việc không thể xác định và phân biệt được đâu là xe đạp điện, đâu là xe máy điện.

Theo ý kiến của Trung tá Thảo, hiện giờ số lượng học sinh sử dụng phương tiện đến trường đa phần là xe đạp điện, tuy nhiên theo khảo sát của Báo Giao thông, phương tiện tham gia giao thông của các em lại chủ yếu là xe máy điện. Là nhà cung cấp, quan điểm của ông thế nào về vấn đề này, có sự nhầm lẫn gì không?

Ông Ngô Văn Quyền - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần liên doanh Việt Thái:Đang có sự nhầm lẫn giữa xe máy điện và xe đạp điện, nhất là khi áp dụng theo quy chuẩn của Cục Đăng kiểm VN. Hiện nay chủ yếu vẫn chỉ phân biệt bằng cách, nếu xe có bàn đạp thì cho rằng đó là xe đạp điện. Tuy nhiên, cái bàn đạp đó thực chất không hẳn có tác dụng. Vì thế không thể bằng mắt thường để xác định đâu là xe máy điện, đâu là xe đạp điện. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp làm ăn chân chính chịu thiệt hại vì nhiều đơn vị lợi dụng để sản xuất xe không đúng tiêu chuẩn.

Ông có nói miễn thuế trước bạ đối với xe máy điện, tức là miễn giảm thủ tục đăng ký đối với xe máy điện. Nhưng cơ quan quản lý nói vẫn cần phải có hóa đơn khi đăng ký, như vậy sẽ hạn chế tình trạng nhập lậu. Vậy theo ông có cần siết chặt quy định này?

Trung tá Đinh Thanh Thảo: Cái tôi nói mới chỉ là công tác tham mưu. Chúng tôi mới chỉ đưa ra đề xuất chứ chưa chính thức áp dụng. Theo quy định phải có đầy đủ giấy tờ, thủ tục mới đăng ký được xe máy điện. Chúng ta đã dùng nhiều lực lượng để tuyên truyền nhưng nhân dân chưa thực hiện theo nhiều. Giải pháp như tôi nói ở trên được coi là giải pháp tình thế để quản lý số xe trôi nổi trên thị trường mà hiện nay chưa quản lý được. Vì thế, đây mới chỉ là đề xuất của Bộ công an, còn văn bản chính thức ban hành thì chưa có.

Phương pháp phân biệt xe đạp điện và xe máy điện?

Ông Đinh Văn Bắc - Giám đốc Công ty TNHH ô tô xe máy Detech: Cách nhận biết tốt nhất xe đạp điện là tem hợp chuẩn do do Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp. Xe máy điện thì phải có giấy chứng nhận xuất xưởng và phải đăng ký. Tuy nhiên, trên thực tế, khi đưa ra thị trường thì người tiêu dùng lại không cần cũng như không có ai kiểm tra, kiểm soát.

Cục Đăng kiểm đã cấp ra bao nhiêu tem hợp chuẩn, số lượng xe đạp điện được dán tem đạt bao nhiêu %?

Ông Nguyễn Hữu Trí - Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm VN: Từ 1/1/2014 đến 31/8/2015 số lượng xe đạp điện nhập khẩu là 5.324 chiếc, tuy nhiên số lượng sản xuất, lắp ráp trong nước lên tới 47.308 chiếc.

Liên quan đến ý kiến độc giả về cách để phân biệt xe đạp và xe máy, chúng ta đã có những quy chuẩn quy định, như Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xe đạp điện số hiệu QCVN 68:2013/BGTVT do Cục Đăng kiểm Việt Nam xây dựng. Tuy nhiên trong thực tế, nhiều người không biết đến quy chuẩn đó. Cách phân biệt đơn giản nhất là xe đạp điện trước hết phải có bàn đạp, chứ không phải chỉ có chỗ để lắp bàn đạp, và bàn đạp đó phải giúp xe đi chuyển được khi xe hết điện.

Còn với người mua, việc phân biệt xe đạp hay xe máy điện rất khó để dựa vào tem. Tem chỉ phản ánh việc xe đã được kiểm định chất lượng hay chưa bởi hiện nay, số lượng xe đạp điện nhập khẩu lắp ráp chui không qua đăng kiểm rất lớn. Số lượng xe có dán tem đạt chuẩn chỉ khoảng 10%. Có rất nhiều xe được lắp ráp trôi nổi trên thị trường.

Cần phải có biện pháp quản lý thị trường, quản lý xuất nhập khẩu, hạn chế lắp ráp, nhập khẩu chui, mới giảm được tình trạng sản xuất lắp ráp chui tràn lan như hiện nay. Theo tôi, trường hợp mua không có giấy tờ, không có hoá đơn, chắc chắn là những xe không rõ nguồn gốc, xe chui. Người mua vô tình đang tiếp tay tiêu thụ những sản phẩm này.

Vì vậy cần có sự phối hợp giữa đơn vị sản xuất, đơn vị quản lý và cả người mua để đảm bảo chất lượng xe.

Mọi thông tin mời bạn đọc xem thêm tại đây.

Theo báo Giao thông