Vị thế của báo chí Việt Nam trong nền báo chí thế giới

(NTD) - Trong thời đại công nghệ 4.0, báo chí Việt Nam cũng hòa mình vào dòng chảy của nền báo chí thế giới. Nhưng để đạt được vị thế đáng kể trong xã hội thông tin thời kỳ hiện đại, báo chí Việt Nam cần có những bước tiến tích cực, phù hợp trong thời gian tới.

2-1
Báo chí ngày nay trở nên rất đa dạng.

Báo chí Việt Nam thời hiện đại

Khi số lượng người sử dụng các thiết bị di động truy cập internet tại Việt Nam tăng lên nhanh chóng, lượng người dùng các thiết bị di động như smartphone, tablets, phablets để truy cập các ứng dụng mạng xã hội ngày một lớn, các loại hình báo chí trở nên đa dạng hơn bao giờ hết. Điều đó cũng kéo theo câu chuyện vận hành và quản lý báo chí trở nên phức tạp.

Trên tờ New York Times, trong bài viết “Nền báo chí Việt Nam đã thay đổi như thế nào?, nhà báo kỳ cựu Andrew Pearson dành những lời khen ngợi đối với các nhà báo, phóng viên trẻ của Việt Nam: Năng động, hiện đại. Những cây bút trẻ này xuất hiện ở rất nhiều điểm nóng, sử dụng nhiều phương tiện (báo chí đa phương tiện) để tác nghiệp, phản ánh được rất nhiều vấn đề cấp thiết mà xã hội quan tâm.

Còn trong bài phân tích “Báo chí Việt Nam, cơ hội và thách thức” của chuyên gia truyền thông Stephen Whittle, viện nghiên cứu của hãng tin Reuters, ông đánh giá rất cao những nỗ lực của các phóng viên Việt Nam trong quá trình tác nghiệp, đáp ứng được nhu cầu thông tin của độc giả. Nếu chiếu theo lời của Tổng thư ký Liên hiệp quốc, Antonio Guterres, đó chính là nhiệm vụ số 1 của phóng viên: “Nhà báo và giới hoạt động truyền thông phơi bày các thách thức toàn cầu và địa phương, tường thuật những câu chuyện cần phải được kể. Sự phục vụ của họ đối với quần chúng là vô giá.”

3-2
Báo chí Việt Nam cần có những bước tiến tích cực, phù hợp trong thời gian tới.

Khái niệm tự do báo chí

Tất nhiên, không phải lúc nào, báo chí Việt Nam cũng nhận được những lời khen từ báo chí nước ngoài. Khái niệm tự do báo chí luôn là vấn đề được các tổ chức, cá nhân đặt ra đối với mỗi nền báo chí của từng quốc gia, trong đó có Việt Nam. Khái niệm báo chí độc lập, quyền tự do bày tỏ tư tưởng, quyền tự do tiếp cận thông tin… là những tiêu chí quan trọng để các tổ chức đưa ra các “bảng xếp hạng”.

Năm 2018, Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) xếp Việt Nam đứng thứ 175 trong số 180 quốc gia về tự do báo chí trong bản báo cáo thường niên của mình. Còn năm 2017, tổ chức phi chính phủ quốc tế Freedom House xếp Việt Nam đứng thứ 177 trong tổng số 198 quốc gia về tự do báo chí. Riêng trong khu vực 40 nước châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam chỉ hơn 3 quốc gia là Lào, Trung Quốc và CHDCND Triều Tiên ở lĩnh vực này.

Nghề báo là nghề nguy hiểm và phức tạp. Tính từ đầu năm 2018 đến nay, theo thống kê của RSF, đã có 23 phóng viên bị thiệt mạng và 176 ký giả bị bỏ tù trên thế giới. Rồi các vấn đề nhức nhối khác của báo chí như: Kiểm duyệt, phạt, đình chỉ hay đóng cửa các cơ quan truyền thông hoặc sách nhiễu, tấn công, giam giữ và thậm chí sát hại giới ký giả. Nền báo chí của mỗi quốc gia luôn chứa đựng cả mặt trái lẫn mặt phải chứ không phải tất cả đều màu hồng. Ngay như Hoa Kỳ, một quốc gia vốn luôn tự hào với khái niệm tự do, cũng phải đối mặt với rất nhiều thách thức: Tin tức giả mạo, bê bối tài chính, xung đột quan điểm, lợi ích… Thậm chí Tổng thống Mỹ, Donald Trump từng tuyên bố rằng “báo chí là kẻ thù của nước Mỹ” còn tổ chức RSF đã đánh tụt chỉ số tự do báo chí ở Hoa Kỳ năm 2018 từ hạng 43 xuống hạng 45 trong số 180 quốc gia.

Với Việt Nam, trong xu thế hội nhập và phát triển, báo chí đóng góp một phần rất quan trọng để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn. Trong thời gian gần đây, hàng loạt những vụ án kinh tế, đặc biệt là tham nhũng, những vấn đề gây bức xúc công luận, xã hội đã được báo chí phơi bày. Bất chấp những tranh cãi về khái niệm tự do báo chí hay những vấn đề “nhạy cảm” khác, có một thực tế không thể chối cãi: báo chí Việt Nam đang thể hiện vai trò và trách nhiệm rất lớn trong xã hội.

Thế Phong

_NTD_So 21-6_Duyet_In_Page_06