Dịch COVID-19: Ông Trump công bố dự án vaccine và sa thải chuyên gia Bright

(CL&CS) - Ngày 16/5, Tổng thống Donald Trump đã hứa rằng Mỹ sẽ bỏ phong tỏa kể cả “có vaccine hay không. Trước đó, ông đã sa thải chuyên gia vaccine Rick Bright – người đã cảnh báo Mỹ đối diện với “mùa Đông đen tối nhất”.

 

Ông cũng tuyên bố mục tiêu tung ra một loại thuốc tiêm ngừa virus SARS CoV-2 vào cuối năm 2020 trong bối cảnh tính đến thời điểm 16h00 ngày 16/5, Mỹ vẫn là tâm dịch của thế giới với 1.481.887 người nhiễm  virus và 88.400 ca tử vong.

Dự án vaccine “thần tốc”

Ông ví dự án vaccine (được đặt tên “Chiến dịch Thần tốc”) với nỗ lực sản xuất vũ khí hạt nhân đầu tiên trên thế giới trong Thế chiến II có tên “Dự án Manhattan”. Nhưng ông nói rõ rằng ngay cả khi không có vaccine, người Mỹ vẫn phải bắt đầu trở lại cuộc sống như bình thường.

Nhiều chuyên gia nghi ngờ rằng một loại thuốc tiêm ngừa virus Corona chủng mới có thể được phát triển trong vòng một năm.

Phát biểu trong một cuộc họp báo của Nhà Trắng tại Vườn Hồng vào thứ Bảy, ông Trump cho biết dự án sẽ bắt đầu với các nghiên cứu trên 14 loại vaccine “ứng cử viên” đầy hứa hẹn để tăng tốc nghiên cứu và phê duyệt.

Ông nói về Chiến dịch Thần tốc: "Điều đó có nghĩa là dự án này lớn và rất nhanh. Một nỗ lực khoa học, công nghiệp và hậu cần khổng lồ không giống như bất cứ điều gì nước ta đã thấy kể từ Dự án Manhattan".

Ông Trump đã chỉ định một tướng quân đội và một cựu giám đốc y tế để lãnh đạo chiến dịch này, một sự hợp tác giữa chính phủ và khu vực tư nhân để tìm và phân phối vaccine.

CoronaUSAVaccine
Tổng thống Donald Trump công bố dự án vaccine “thần tốc” (Ảnh: Mandel Ngan/Getty)

Moncef Slaoui, người trước đây đã lãnh đạo bộ phận vaccine tại công ty dược phẩm khổng lồ GlaxoSmithKline, sẽ dẫn dắt chiến dịch này, trong khi tướng Gustave Perna, người giám sát phân phối cho Quân đội Mỹ, sẽ làm giám đốc điều hành.

Phát biểu sau ông Trump, Slaoui nói rằng ông "tự tin" rằng "vài trăm triệu liều vaccine "sẽ được giao vào cuối năm 2020".

Ông thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn trước đó với tờ New York Times rằng mốc thời gian là tham vọng, nhưng nói rằng ông "sẽ không cam kết trừ khi tôi nghĩ rằng có thể đạt được mục tiêu này".

Nhiều chuyên gia cho rằng một loại vaccine là thứ duy nhất sẽ mang lại cho người Mỹ niềm tin vào việc mở lại hoàn toàn nền kinh tế trong trường hợp không có xét nghiệm trên diện rộng.

Tổng thống Trump còn nói thêm:

"Trong nhiều trường hợp người ta không có vaccine, hoặc một loại virus xuất hiện hay cúm xảy ra và bạn chiến đấu với nó. Những thứ khác chưa bao giờ có vaccine và rồi chúng biến mất. Tôi nghĩ rằng các trường học sẽ trở lại vào mùa Thu".

Đầu tuần này, Tiến sĩ Anthony Fauci, người phục vụ trong đội đặc nhiệm virus Coorna của Nhà Trắng xuất hiện với khẩu trang tại hội nghị Vườn Hồng, đã làm chứng trước Thượng viện rằng việc "cho các trường học mở cửa trở lại vào mùa Thu" là hành động rất “quyết liệt”.

Tiến sĩ Fauci và các chuyên gia khác cho rằng một loại vaccine tiêm sẽ mất ít nhất một năm để phát triển.

Khi dịch Ebola bùng phát trong khoảng thời gian 2014-2016, phải đến tháng 12/2019, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) mới phê chuẩn loại vaccine đầu tiên. Một số chuyên gia y tế vẫn còn hoài nghi về thời gian phát triển và phân phối nhanh chóng do Nhà Trắng đề xuất.

Tiến sĩ Rick Bright, một giám đốc vaccine bị mất chức của Mỹ, người đã cáo buộc Nhà Trắng gây áp lực chính trị xung quanh các phương pháp điều trị virus Corona, đã làm chứng trước Quốc hội hôm thứ Năm rằng những vaccine như vậy thường phải mất tới một thập kỷ để phát triển.

Bright cảnh báo Mỹ đối diện với “mùa Đông đen tối nhất”

Ông Rick Bright là Giám đốc Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Y sinh Tiên tiến (BARDA). Đó là lời ông đã nói trước Quốc hội Mỹ. Ông từng là người đứng đầu cơ quan của chính phủ phụ trách việc phát triển vaccine ngừa virus Corona chủng mới nhưng đã bị cách chức vào tháng 4.

Trước đó, ông từng nói mình bị sa thải là do đã nêu lên quan ngại về một phương pháp điều trị được Tổng thống Trump giới thiệu. Ông Trump thì cho biết đã sa thải ông này như là một viên chức "bất mãn".

CoronaUSARick
 Ông Rick Bright đã bị cách chức vào tháng 4/2020 (Ảnh: Reuters)

Ông Bright còn nói với tiểu ban Sức khỏe của Hạ viện rằng "nhiều người đã thiệt mạng" do chính phủ "không hành động" trong giai đoạn đầu của dịch bệnh.

Ông cho biết lần đầu tiên ông lên tiếng về sự thiếu hụt thiết bị y tế là vào tháng 1, và đã đưa vấn đề lên "cấp cao nhất" tại Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) nhưng "không có phản hồi".

Trong lời chứng của mình, ông Bright cảnh báo "cơ hội" của Mỹ trong việc đối phó với virus SARS CoV-2 đang "đóng lại". Ông nói:

"Nếu chúng ta không cải thiện phản ứng của mình ngay bây giờ, dựa trên cơ sở khoa học, tôi e là đại dịch sẽ trở nên tồi tệ hơn và kéo dài. Nếu không có kế hoạch tốt hơn, năm 2020 có thể là mùa Đông đen tối nhất trong lịch sử hiện đại".

Ông cũng nói với tiểu ban rằng hồi tháng 1, ông nhận được một email mà ông sẽ "không bao giờ quên" từ một nhà cung cấp khẩu trang y tế cảnh báo về sự thiếu hụt nghiêm trọng. Và “tôi đã chuyển tới cấp cao nhất mà tôi có thể tiếp cận tại HHS - thế nhưng đã không có phản hồi nào cả".

Bright cho rằng ông đã bị cách chức do khăng khăng bảo vệ quan điểm rằng ngân sách do Quốc hội phân bổ để xử lý virus Corona chủng mới nên được chi cho "các giải pháp an toàn và khoa học, chứ không phải cho các phương thuốc, vaccine và các công nghệ thiếu bằng chứng khoa học khác".

"Tôi đã lên tiếng lúc đó và hôm nay tôi làm chứng ở đây, bởi vì khoa học - chứ không phải chính trị hay chủ nghĩa thân hữu - phải dẫn đường để chống lại loại virus chết người này" - ông nói thêm.

Được biết, một bản khiếu nại được đệ trình vào đầu tháng này, cho biết ông Bright đã bị cách chức giám đốc vì lý do chính trị sau khi một bài báo về chloroquine được xuất bản, mà ông thừa nhận mình là một nguồn tin trong bài báo đó.

Tổng thống Trump đã đề cập đến hydroxychloroquine, một loại thuốc chống sốt rét, như một giải pháp "thay đổi cuộc chơi" tiềm năng trong điều trị Covid-19 mặc dù nhiều chuyên gia đã cảnh báo rằng loại thuốc này có thể không hiệu nghiệm, thậm chí nguy hiểm.

Trong bản khiếu nại, Bright nói ông đã quyết định chia sẻ với một nhà báo do các quan chức chính phủ "từ chối lắng nghe" cảnh báo của ông.

Ông giải thích rằng mình có nghĩa vụ phải nỗ lực và bảo vệ công chúng "tránh khỏi các loại thuốc mà ông tin là sẽ tạo ra mối nguy hiểm đáng kể và cụ thể đối với sức khỏe và an toàn công cộng".

Sau phiên điều trần của Bright, Tổng thống Trump nói với các phóng viên: "Tôi không biết ông ta. Tôi chưa bao giờ gặp ông ta. Tôi không muốn gặp ông ta. Nhưng tôi đã theo dõi ông ta, và ông ta trông giống như một nhân viên giận dữ, bất mãn mà theo một số người, thẳng thắn mà nói thì, đã không làm tốt công việc".

* *

“Chiến dịch thần tốc” là dự án mới nhất trong số nhiều dự án phản ứng với Covid-19 mà Washington đã thực hiện.

Vào tháng 3, Nhà Trắng đã đưa ra một sáng kiến về xét nghiệm, tranh thủ các nhà bán lẻ dược phẩm lớn như CVS, Walgreen và Rite Aid để thiết lập các địa điểm xét nghiệm từ trong xe trong cả nước.

Trong những tuần gần đây, Nhà Trắng tuyên bố nỗ lực hơn nữa và đã giúp tăng cường xét nghiệm lên gần 10 triệu người vào ngày 15/5, theo cơ sở dữ liệu của Our World in Data.

Bên cạnh sáng kiến mới của Nhà Trắng, FDA cũng đang đánh giá các ứng cử viên vaccine cho các thử nghiệm có thể thực hiện trên người.

Thủy Tiên

(Theo BBC News)